Ośrodek Debaty Międzynarodowej Poznań

SIEĆ REGIONALNYCH OŚRODKÓW DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ

Polska prezydencja w Grupie Wyszehradzkiej – oczekiwania, wyzwania i szanse

Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w Krakowie, MSZ oraz Fundacja Warsaw Institute | The Warsaw Institute Review zapraszają na spotkanie „Polska prezydencja w Grupie Wyszehradzkiej – oczekiwania, wyzwania i szanse”.

Z udziałem ekspertów:

Szymon Szynkowski vel Sęk – Sekretarz stanu ds. Polonii, polityki europejskiej oraz dyplomacji publicznej i kulturalnej. dr hab. Piotr Bajda, prof. UKSW – wykładowca Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Vít Dostál – Dyrektor Centrum Badawczego Asociace pro mezinárodní otázky/Association for International Affairs

Spotkanie poprowadzi koordynatorka Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w Krakowie – Karolina Wanda Olszowska.

Transmisja live dostępna będzie na kanałach social media (Facebook, Twitter, Youtube) 🙌🏻 Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w Krakowie, Ministerstwa Spraw Zagranicznych Warsaw Institute The Warsaw Institute Review

Więcej informacji znajdziecie tutaj: https://www.facebook.com/events/391719718433443/

Energetyka w służbie geopolityki

12 marca 2020 odbyła się dyskusja pt. „Energetyka w służbie geopolityki”

Dr Ostant przedstawił koncepcje stosunków międzynarodowych bazujących na soft oraz hard power. W jego ocenie Niemcy stosują hybrydę tych dwóch rozwiązań tzw. Smart power – inteligentną potęgę.
Jednym z najważniejszych elementów budowania pozycji międzynarodowej przez Niemcy jest energetyka, która nabiera charakteru geopolitycznego.  Energiewende  to niemiecki przełom energetyczny polegający na rezygnacji z paliw węglowodorowych oraz paliwa nuklearnego i zastąpienia ich odnawialnymi źródłami energii (OZE)

Jak wskazuje ekspert przełom ma miejsce tylko w przypadku sektora energetyki. W całym tzw. mixie enegretycznym (obejmującym również transport) cały czas dominują węglowodory (benzyna, gaz itd).
Niemcy są zainteresowane sprzedażą swojej „czystej” energii państwom Europy Środkowej. Jednocześnie zbyt duże inwestycje w OZE powodują, że by stabilizować swój system energetycznym Niemcy muszą sprowadzać prąd z Francji. Dotyczy to dni niesłonecznych i bezwietrznych.

Niemcy planują budować swoją pozycję międzynarodową poprzez system kredytów i sprzedaży swoich technologii energetycznych do państw afrykańskich, Indii czy Australii.

W dyskusji wywiązała się wymiana zdań dotycząca gazociągu Nord Stream 1 i 2. Dr Ostant podkreślił, że gaz jest tylko paliwem przejściowym dla niemieckiego Energiewende. Jest to mniej emisyjne źródło energii od węgla i ma zastępować węgiel przez okres około 20-25 lat. Następnie przewiduje się, że niemieckie zapotrzebowanie na gaz spadnie znacząco.

Niemiecka gra o tron

17.02.2020 o godz. 18.00 w klubie dyskusyjnym Cyryl Club odbyła się dyskusja o aktualnej sytuacji politycznej w Niemczech. Punktem wyjścia do dyskusji była nagła rezygnacja przewodniczącej CDU – Annegret Kramp-Karrenbauer.

 

W dyskusji udział wzięli zaproszeni gości:

dr Piotr Kubiak – główny analityk Instytutu Zachodniego oraz autor książki „System partyjny i partie polityczne zjednoczonych Niemiec (1990-2013)”.

Szymon Szynkowski vel Sęk – Wiceminister Spraw Zagranicznych.
W latach 2004–2015 współpracował z posłami do Parlamentu Europejskiego. Od 2015 r. poseł na Sejm RP, członek sejmowej Komisji ds. Unii Europejskiej oraz Komisji Spraw Zagranicznych, a także przewodniczący polsko-niemieckiej grupy bilateralnej w Sejmie.

Skandal związany z wyborem T. Kemmericha na premiera Turyngii głosami CDU, FDP i AfD miał poważne konsekwencje nie tylko dla Turyngii, ale wywołał polityczną burzę w całych Niemczech. Doprowadziła ona do rezygnacji przewodniczącej CDU Annegret Kramp-Karrenbauer. Afera ujawniła przy okazji konflikty wewnątrz CDU: spór na linii centrala partyjna a jej organizacja regionalna.

Kramp-Karrenbauer przez nieco ponad rok pełnienia obowiązków przewodniczącej CDU nie była w stanie zbudować wystarczającego autorytetu w partii, by arbitralnie zażegnywać konflikty wewnętrzne. Otrzymała w spadku po A. Merkel partię skłóconą, głównie w następstwie kryzysu migracyjnego. Nie pomogły jej również słabe wyniki uzyskiwane przez chadecję w ostatnich wyborach. Jednym z powodów słabości A. Kramp-Karrenbauer było odejście od tradycji łączenia stanowiska przewodniczącego partii z funkcją kanclerza lub lidera opozycji.

Przez najbliższe kilka miesięcy CDU może być skoncentrowana na wyłanianiu nowego przewodniczącego, co może negatywnie odbić się na aktywności partii na innych odcinkach (np. na sprawach europejskich, które będą niezwykle istotne w perspektywie prezydencji Niemiec w Radzie Unii Europejskiej w drugiej połowie 2020 r.).

Rezygnacja A. Kramp-Karrenbauer oznacza otwarcie rywalizacji o następstwo po niej oraz o nominację chadecką na kanclerza. Największe szanse wydaje się mieć jej były konkurent (a w przeszłości rywal A. Merkel) Friedrich Merz, który może liczyć na poparcie części centrum i prawego skrzydła partii. Ewentualne zwycięstwo Merza może wzmocnić pozycję CDU kosztem AfD i FDP. Jego wybór może utrudnić późniejsze rozmowy koalicyjne z Zielonymi i SPD. Poważnym kandydatem może być Armin Laschet, wspierany przez lewe skrzydło i część centrum partii, który mógłby odzyskać dla partii część elektoratu utraconego na rzecz Zielonych. Mógłby on w pewnym stopniu kontynuować kurs A. Kramp-Karrenbauer. Pewne szanse wydają się mieć Jens Spahn i Daniel Günther. Jeśli CDU nie wyłoni kandydata na kanclerza, a pozycja nowego przewodniczącego będzie zbyt słaba, partie chadeckie zaproponują kandydaturę M. Södera na stanowisko kanclerza. Podobna sytuacja miała miejsce w 1980 i 2002 r., gdy kandydatem partii chadeckich na urząd kanclerski byt lider CSU.

Publiczność pytała o szanse poszczególnych kandydatów na wybór na stanowisko przewodniczącego CDU, o rolę AfD w niemieckim systemie partyjnym i skuteczność kordonu sanitarnego stosowanego wobec tego ugrupowania oraz o podejście poszczególnych kandydatów do Rosji.

 

Ocieplenie relacji-polsko francuskich?

10 lutego w klubie dyskusyjnym Cyryl Club odbyła się debata pt. „Ocieplenie relacji-polsko francuskich?”
Dwaj zaproszeni goście to:

Szymon Szynkowski vel Sęk – Wiceminister Spraw Zagranicznych.
W latach 2004–2015 współpracował z posłami do Parlamentu Europejskiego. Od 2015 r. poseł na Sejm RP, członek sejmowej Komisji ds. Unii Europejskiej oraz Komisji Spraw Zagranicznych, a także przewodniczący polsko-niemieckiej grupy bilateralnej w Sejmie.

Frédéric Petit – poseł do francuskiego Zgromadzenia Narodowego. Reprezentuje siódmy okręg wyborczy dla francuskich mieszkańców za granicą, który składa się z Europy Środkowej i Bałkanów. Przewodniczący grupy przyjaźni polsko-francuskiej

Minister Szynkowski przedstawił podstawowe założenia porozumienia o partnerstwie strategicznym Polski i Francji na lata 2020-2024.
Poseł Petit opisał charakterystykę pracy posła tzw. „mandatu zamorskiego” składającego się z terytorium 16 państw Europy Środkowej i Wschodniej oraz Bałkanów. Opisał także swój wkład w przygotowanie wizyty prezydenta Macrona w Polsce.

Pytania od moderatora i publiczności skupiły się na kwestiach takich jak: akcesja Bałkanów Zachodnich do UE, podejściu Francji do Rosji, sprawach klimatycznych i energetyce oraz istnieniu potencjału do nowgo traktatu o współpracy między Polską, a Francją.

Obaj prelegenci zgodzili się, że wizyta prezydenta Macrona w Polsce była w pewny sensie przełomowa. Minister Szynkowski studził entuzjazm radząc by poczekać na rezultaty podpisanych porozumień i ocenić je z perspektywy czasu.

Pomimo licznych rozbieżności wynikających z innej sytuacji geopolitycznej Polski i Francji istnieje wiele pól do współpracy. Na szczególne wyróżnienie zasługuje transformacja polskiej energetyki tak by spełniać unijne cele klimatyczne, w czym Francja z silnym segmentem atomowym może być partnerem.

Ważne również jest docenienie roli NATO w Europie i stwierdzenie, że budowa europejskich sił zbrojnych ma być wzmocnieniem, a nie konkurencją dla Paktu Północno-atlantyckiego.

Poseł Petit wyraził również nadzieję, że kraje Bałkanów Zachodnich będą mogły zostać włączone do UE. Jednocześnie chwalił inicjatywę Partnerstwa Wschodniego, będąc relatywnie sceptyczny wobec akcesji państw z regionu Kaukazu (np. Gruzji). W jego przekonaniu UE powinna mieć szeroką ofertę relacji partnerskich dla różnych państw.

 

Spotkanie z ambasadorem Pakistanu

4 grudnia odbyło się spotkanie z Jego Ekscelencją Ambasadorem Islamskiej Republiki Pakistanu, byłym pakistańskim dyplomatą, wojskowym i pilotem Sultanem Hali oraz prof. Hadi Ajili z uniwersytetu w Teheranie.

JE ambasador Pakistanu Shafqat Ali Khan rozpoczął swoje wystąpienie od przywołania znaczących polskich postaci w historii Pakistanu. Ze szczególną uwagą przypomniał polskich lotników i inżynierów, którzy tworzyli podstawy pakistańskich sił zbrojnych – zwłaszcza postać Władysława Turowicza.
Kontynuując wypowiedź zwrócił uwagę na najważniejsze wyzwania współczesności tj. uwiąd systemu multilateralnego oraz zmiany klimatyczne. Bez rozwiązań multilateralnych nie da się rozwiązać problemu zmian klimatycznych. Ambasador podkreślił także, znaczenie EU i jej „soft power” oraz tego, że EU jest wzorem jeśli chodzi o ustanawianie standardów, które później są kopiowane przez inne państwa świata (np. w dziedzinie ochrony danych osobowych).
Sultan Hali, w krótkiej wypowiedzi uzupełnił wystąpienie ambasadora przywołując własne wspomnienia kontaktu z polskimi lotnikami. Pan Hali wspomniał także o katastrofie humanitarnej w rejonie Kaszmiru, gdzie 8 mln ludzi, żyje w warunkach stanu wojennego i godzin policyjnych.
Prof. Hadi Ajili przedstawił historię stosunków irańsko-europejskich od 1979. Uznał, że dla Iranu Europa nie stanowi suwerennego i samodzielnego partnera ponieważ ulega ekonomicznej i politycznej presji ze strony Stanów Zjednoczonych. Jako główny przykład podał fiasko europejskich intencji w utrzymaniu porozumienia nuklearnego z Iranem, które upadło pod groźbami amerykańskich sankcji.

W dyskusji z publicznością poruszano tematy bezpieczeństwa surowcowego Pakistanu (tj. Dostępu do wody z himalajskich lodowców). Odcięcie źródeł wody dla pakistańskich rzek oznacza wojnę z Indiami, stwierdził ambasador.
Kolejne pytanie dotyczyło oceny rosyjskiego zagrożenia w rejonie Europy Wschodniej. Ambasador uznał, że rozszerzenie NATO i większa obecność wojsk amerykańskich w Polsce to suwerenna decyzja tego kraju. Prof. Ajili zaprezentował anty-amerykańskie stanowisko twierdząc, że nie jest to wiarygodny sojusz i Polska powinna móc bronić się swoimi siłami.
Kolejne pytania dotyczyły przebiegu kariery dyplomatycznej oraz porad dla studentów aspirujących do pracy w dyplomacji.

 

Spotkanie z ambasadorem Szwajcarii

03.12.2019 JE Ambasador Jürg Burri wygłosił w j. niemieckim wystąpienie: Polska i Szwajcaria: partnerzy z potencjałem.
Ambasador rozpoczął swój wywód od odniesienia się do historii Polaków związanych ze Szwajcarią przywołując postacie Tadeusza Kościuszki, Antoniego Patka, Ignacego Mościckiego czy Gabriela Narutowicza.

Kolejnym aspektem była próba zarysowania relacji na linii UE-Szwajcaria w kontekście gospodarczym oraz poszukiwanie odpowiedzi „gdzie leży potencjał Szwajcarii?” Wymiana handlowa pomiędzy Polską a Szwajcarią ma podobny poziom do wymiany Szwajcarii z Czechami. Ambasador wywnioskował zatem, że ciągle istnieje ogromne pole do rozwoju kooperacji gospodarczej.

JE Jürg Burri podkreślił, że czynnikiem wyróżniającym Szwajcarię spośród innych państw europejskich jest wysoki poziom edukacji, innowacyjność, przedsiębiorczość obywateli oraz bezpieczeństwo.

Na pytanie o szczególnie doceniane przez Szwajcarów cechy narodowe Polaków są: sumienność oraz zaangażowanie w pracę jak również pozytywne nastawienie do południowych sąsiadów. Ambasador podczas wykonywanych obowiązków, które wiążą się z pobytem w Polsce wysoko docenia walory turystyczne i krajobrazowe, jakimi może pochwalić się Polska.

Ambasador zapytany o sytuację polskiego muzeum w Rapperswilu odpowiedział, że sugerowanym rozwiązaniem jest wydzierżawienie tylko części zamku na polskie potrzeby, a reszta zamku zostanie zaadaptowana do celów komercyjnych (wesela). Ambasador sugerował także, by wystawę przenieść do pobliskiego domu, który jest w polskim posiadaniu, a nie tylko najmowany jak obecny zamek.

 

Globalna ekspansja Chin

17 października w Bibliotece Uniwersyteckiej UAM odbyła się dyskusja o globalnej ekspansji Chin. Naszym gościem był Pan Radosław Pyffel – Pełnomocnik Zarządu PKP Cargo ds. rynków wschodnich, oraz kierownik studiów „Biznes chiński- jak działać skutecznie w czasach Jedwabnego Szlaku” w Akademii Leona Koźminskiego.W przeszłości między innymi Alternate Director I członek Rady Dyrektorów w Azjatyckim Banku Inwestycji Infrastrukturalnych ( AIIB) z ramienia RP (2016-2018), prezes think-tanku Centrum Studiów Polska-Azja (CSPA). Studiował (jako stypendysta MEN) na chińskich uczelniach wyższych m. in. Sun Yat Sen University w Kantonie i Beijing University.

Od ponad dwóch dekad Chiny prowadzą agresywną politykę inwestycyjno-kredytową w Afryce, stając się kluczowym pożyczkodawcą dla krajów afrykańskich, w tym Angoli, Etiopii, Kenii i bogatej w miedź Zambii. Podczas gdy wielu afrykańskich przywódców z zadowoleniem przyjmuje pomoc Pekinu, szczególnie w budowaniu infrastruktury, a ekspansja chińska jest źródłem zaniepokojenia Europy.

Jednocześnie Chiny stają się liderem w dziedzinach zaawansowanych technologii i starają się podważyć światowy układ w którym dominują USA.

Radosław Pyffel przedstawił specyfikę chińskiej ekspansji, która powoli buduje nowy ład międzynarodowy oparty o konfucjańskie idee harmonii. Jednakże, harmonia ta jest specyficznie rozumiana. Jest to naturalny porządek rzeczy, w którym miejsce centralne zajmują Chiny „Państwo Środka”. Niczym dworzanie cesarscy ustawiający się w bliższej lub dalszej odległości od cesarza na takie same relacje z Chinami mogą liczyć inne państwa. Doskonale było to widać podczas targów w Szanghaju, gdzie naczelne miejsce miał wielki namiot chiński, a miejsca wystaw innych państw były posegregowane względem ważności wobec Chin.

Projekt Jednego Pasa i Szlaku, nawet jeśli Polska nie będzie chciała w nim uczestniczyć jest nie do uniknięcia z powodów geopolitycznych. Już teraz 80% pociągów z Chin wjeżdża do Europy przez polskie terytorium. Sama idea Pasa i Szlaku jest jednak bardzo niejasna – jest to spowodowane specyficznym poczuciem honoru, które mogłoby zostać naruszone w przypadku porażki tego projektu. Utrzymując stan niejasności można się jeszcze wycofać zachowując twarz.

Chińskie elity są przekonane o tym, że przywracanie Chinom ich należnego miejsca w świecie po dwóch wiekach problemów wewnętrznych, wywoła reakcję innych mocarstw – zwłaszcza USA. Dlatego Chiny są gotowe to konfrontacji.

Nowoczesna Promocja Polski

Jak promować Polskę za granicą?

Nie jest to łatwe zadanie. Rzeczpospolita ciągle boryka się z problemem braku rozpoznawalności, który jest pokłosiem nieistnienia suwerennego państwa polskiego w czasach kiedy kształtował się nowoczesny świat – w XIX i XX wieku. Brakowi rozpoznawalności towarzyszy także potrzeba przebicia się na świecie z własną, polską narracją.
Dotyczy to nie tylko naszych dziejów i ich interpretacji, ale także wizji i przyszłości.

W 2016 Ministerstwo Rozwoju przygotowało 15 punktów dotyczących promocji „Marki Polska” zagranicą.

1. Marka Polska powinna być promowana przez szerokie spektrum osób i podmiotów, zarówno obywateli jak i cenionych za granicą artystów, uczonych sportowców itp.
2. jednym z najlepszych źródeł informacji o Polsce jest w swoim środowisku Polonia.
3. Jednym z kluczowych elementów komunikacji marki Polska jest pozyskanie i umiejętne wykorzystanie ambasadorów marki.
4. Komunikacja marki Polska powinna być z jednej strony współczesna, z drugiej – powinna nawiązywać do dziedzictwa i wartości kulturowych.
5. Niezbędne jest właściwe słownictwo.
6. Wskazane jest promowanie uznanych sławnych Polaków i ich osiągnięć.
7. Opowiadanie historii z perspektywy zwykłego człowieka.
8. Wykorzystywać miękkie perswazyjne techniki komunikacji.
9. Każdą grupę odbiorców należy traktować jako wyjątkową.
10. Podkreślać łączność z lokalnymi odbiorcami.
11. Komunikować markę Polska w oparciu o pozytywne emocje. 12. Nigdy nie odnosić się wprost do negatywnych stereotypów.
13. Język powinien być dopasowany do odbiorcy i spójny z wartościami marki.
14. Komunikacja z odbiorcami zagranicznymi powinna zawierać ważne i ciekawe informacje.
15. Do promocji marki Polska trzeba stosować wszystkie możliwe dostępne kanały , w tym internet, media tradycyjne itp.

Te ogólne punkty mogą stanowić punkt wyjścia do dyskusji.
Jak promowano nasz kraj przez ostatnie 4 lata? Jak przygotować kompleksową narracje dla różnych kulturowo regionów (USA, Chiny, Indie)? Co udało się osiągnąć i co należy zaplanować na kolejne 4 lata? O tym debatować będą nasi goście:

Szymon Szynkowski vel Sęk – polski polityk, działacz partyjny i samorządowiec, poseł na Sejm VIII kadencji, od 2018 wiceminister Spraw Zagranicznych RP.

Radosław Pyffel – Pełnomocnik Zarządu PKP Cargo ds. rynków wschodnich, oraz kierownik studiów „Biznes chiński- jak działać skutecznie w czasach Jedwabnego Szlaku” w Akademii Leona Koźminskiego.

W przeszłości między innymi Alternate Director I członek Rady Dyrektorów w Azjatyckim Banku Inwestycji Infrastrukturalnych ( AIIB) z ramienia RP (2016-2018), prezes think-tanku Centrum Studiów Polska-Azja (CSPA), a także autor kilku książek dotyczących Chin i Azji.

Studiował (jako stypendysta MEN) na chińskich uczelniach wyższych m. in. Sun Yat Sen University w Kantonie i Beijing University.

Bartłomiej Radziejewski – dyrektor i założyciel „Nowej Konfederacji”. Politolog zaangażowany, publicysta i eseista, organizator. Absolwent UMCS i studiów doktoranckich na UKSW. Pierwsze doświadczenia zawodowe zdobywał w Polskim Radiu i, zwłaszcza, w „Rzeczpospolitej” Pawła Lisickiego, później był wicenaczelnym portalu Fronda.pl i redaktorem kwartalnika „Fronda”. Następnie założył i w latach 2010–2013 kierował kwartalnikiem „Rzeczy Wspólne”. W okresie 2015-17 współtwórca i szef think tanku Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego.

Dyskusja odbędzie się 29 września 2019 r o godzinie 14.00 w Pałacu Działyńskich – Stary Rynek 78 w Poznaniu.

Debata jest częścią cyklu „Osiągnięcia polskiej polityki zagranicznej w latach 2015-2019” realizowanej przez sieć Regionalnych Ośrodków Debaty Zagranicznej.
Debata jest również częścią Festiwalu Książki Narodowej organizowanej przez Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”

Serdecznie zapraszamy!

Wakacje z planszówkami

W sierpniu w Regionalnym Ośrodku Debaty Międzynarodowej w Poznaniu odbyły się trzy rundy wakacyjnych spotkań z dyplomatyczno-negocjacyjnymi grami planszowymi.

Zawodnicy wybrali gry takie jak: światowy klasyk Osadnicy z Catanu, wydaną przez IPN Kolejkę oraz symulację wojny siedmioletniej w postaci Fryderyka Wielkiego.

Gracze, którzy okazali się najlepsi w planowaniu swoich kolejnych ruchów oraz w negocjowaniu z innymi graczami okazali się: Pan Jakub Kowalski, Pan Tomasz Paczkowski oraz Pan Rafał Pietrzak.

– Marek Borucki „Polacy, którzy zadziwili świat”
– Izabela i Tomasz Kaczyńscy, „Śladami wybitnych Polaków t.2”
– Henry Kissinger „Dyplomacja” 

 

Uczestnikom dziękujemy za grę, a zwycięzcom gratulujemy wygranej i życzymy sukcesów podczas kolejnych edycji spotkań z planszówkami w RODM Poznań

 

Komik u władzy? Nowy prezydent Ukrainy

19 czerwca w siedzibie RODM Poznań odbyło się spotkanie z dr Ołeksandrą Iwaniuk ekspertką Centrum Europy Wschodniej UMCS, autorką pracy „Praktyki społecznie elit politycznych na Ukrainie w latach 2002 – 2016”.

Temat wystąpienia dotyczył nowej sytuacji politycznej na Ukrainie, która wyłoniła się po wyborczym zwycięstwie Wołodymyra Zełenskiego. Jego zwycięstwo było niespodziewane, zwłaszcza zaskoczyło państwa zachodnie.  Poroszenko dokonał wielu reform w Ukrainie: powołał Narodowe Biuro Antykorupcyjne, za jego kadencji podpisano Umowę Stowarzyszeniową z UE i powstała niezależna (od Moskwy) Cerkiew Prawosławna. Jednak mimo wielu sukcesów ukraińskie społeczeństwo miało za złe Poroszence zbytnie pobłażanie oligarchom. Także jego polityka kulturowa (ukrainizacja) oraz historyczna (UPA) były przyjmowane krytycznie przez część wyborców. Coraz liczniejsze skandale korupcyjne w otoczeniu prezydenta i brak dialogu z rodzącym się społeczeństwem obywatelskim przygotowały grunt dla zwycięstwa innego kandydata.

Wybory wygrał Zełeński, przez wielu znanym tylko jako komik z serialu „Sługa narodu”. Jednak „Mówienie że jest kabareciarzem to jak mówienie, że Jarosław Kaczyński jest tylko działaczem partyjnym”. Od czasu rozpoczęcia kampanii wyborczej u Zełeńskiego można było zaobserwować silny zwrot ku patriotyzmowi. Sam o sobie mówił: „Jestem krwi żydowskiej, mówię przeważnie po rosyjsku i jestem obywatelem Ukrainy. Nie chciałbym mieszkać w żadnym innym państwie”. Zwyciężył dzięki populistycznym hasłom obniżki podatków i zakończenia konfliktu w Donbasie. Treść jego przekazu jest bardzo ogólna i praktycznie bezprogramowa.

Aktualnie Zełeński nie ma sprawczości politycznej. Tę uzyskać może po zbliżających się wyborach parlamentarnych, w których jego ugrupowanie nazwane tak jak serial „Sługa Narodu” może uzyskać nawet 48% głosów. Dopiero wtedy będzie można przekonać się jaką politykę tak na prawdę chce prowadzić nowy prezydent Ukrainy.