Ośrodek Debaty Międzynarodowej Poznań

SIEĆ REGIONALNYCH OŚRODKÓW DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ

Spotkanie z ambasadorem Pakistanu

4 grudnia odbyło się spotkanie z Jego Ekscelencją Ambasadorem Islamskiej Republiki Pakistanu, byłym pakistańskim dyplomatą, wojskowym i pilotem Sultanem Hali oraz prof. Hadi Ajili z uniwersytetu w Teheranie.

JE ambasador Pakistanu Shafqat Ali Khan rozpoczął swoje wystąpienie od przywołania znaczących polskich postaci w historii Pakistanu. Ze szczególną uwagą przypomniał polskich lotników i inżynierów, którzy tworzyli podstawy pakistańskich sił zbrojnych – zwłaszcza postać Władysława Turowicza.
Kontynuując wypowiedź zwrócił uwagę na najważniejsze wyzwania współczesności tj. uwiąd systemu multilateralnego oraz zmiany klimatyczne. Bez rozwiązań multilateralnych nie da się rozwiązać problemu zmian klimatycznych. Ambasador podkreślił także, znaczenie EU i jej „soft power” oraz tego, że EU jest wzorem jeśli chodzi o ustanawianie standardów, które później są kopiowane przez inne państwa świata (np. w dziedzinie ochrony danych osobowych).
Sultan Hali, w krótkiej wypowiedzi uzupełnił wystąpienie ambasadora przywołując własne wspomnienia kontaktu z polskimi lotnikami. Pan Hali wspomniał także o katastrofie humanitarnej w rejonie Kaszmiru, gdzie 8 mln ludzi, żyje w warunkach stanu wojennego i godzin policyjnych.
Prof. Hadi Ajili przedstawił historię stosunków irańsko-europejskich od 1979. Uznał, że dla Iranu Europa nie stanowi suwerennego i samodzielnego partnera ponieważ ulega ekonomicznej i politycznej presji ze strony Stanów Zjednoczonych. Jako główny przykład podał fiasko europejskich intencji w utrzymaniu porozumienia nuklearnego z Iranem, które upadło pod groźbami amerykańskich sankcji.

W dyskusji z publicznością poruszano tematy bezpieczeństwa surowcowego Pakistanu (tj. Dostępu do wody z himalajskich lodowców). Odcięcie źródeł wody dla pakistańskich rzek oznacza wojnę z Indiami, stwierdził ambasador.
Kolejne pytanie dotyczyło oceny rosyjskiego zagrożenia w rejonie Europy Wschodniej. Ambasador uznał, że rozszerzenie NATO i większa obecność wojsk amerykańskich w Polsce to suwerenna decyzja tego kraju. Prof. Ajili zaprezentował anty-amerykańskie stanowisko twierdząc, że nie jest to wiarygodny sojusz i Polska powinna móc bronić się swoimi siłami.
Kolejne pytania dotyczyły przebiegu kariery dyplomatycznej oraz porad dla studentów aspirujących do pracy w dyplomacji.

 

Spotkanie z ambasadorem Szwajcarii

03.12.2019 JE Ambasador Jürg Burri wygłosił w j. niemieckim wystąpienie: Polska i Szwajcaria: partnerzy z potencjałem.
Ambasador rozpoczął swój wywód od odniesienia się do historii Polaków związanych ze Szwajcarią przywołując postacie Tadeusza Kościuszki, Antoniego Patka, Ignacego Mościckiego czy Gabriela Narutowicza.

Kolejnym aspektem była próba zarysowania relacji na linii UE-Szwajcaria w kontekście gospodarczym oraz poszukiwanie odpowiedzi „gdzie leży potencjał Szwajcarii?” Wymiana handlowa pomiędzy Polską a Szwajcarią ma podobny poziom do wymiany Szwajcarii z Czechami. Ambasador wywnioskował zatem, że ciągle istnieje ogromne pole do rozwoju kooperacji gospodarczej.

JE Jürg Burri podkreślił, że czynnikiem wyróżniającym Szwajcarię spośród innych państw europejskich jest wysoki poziom edukacji, innowacyjność, przedsiębiorczość obywateli oraz bezpieczeństwo.

Na pytanie o szczególnie doceniane przez Szwajcarów cechy narodowe Polaków są: sumienność oraz zaangażowanie w pracę jak również pozytywne nastawienie do południowych sąsiadów. Ambasador podczas wykonywanych obowiązków, które wiążą się z pobytem w Polsce wysoko docenia walory turystyczne i krajobrazowe, jakimi może pochwalić się Polska.

Ambasador zapytany o sytuację polskiego muzeum w Rapperswilu odpowiedział, że sugerowanym rozwiązaniem jest wydzierżawienie tylko części zamku na polskie potrzeby, a reszta zamku zostanie zaadaptowana do celów komercyjnych (wesela). Ambasador sugerował także, by wystawę przenieść do pobliskiego domu, który jest w polskim posiadaniu, a nie tylko najmowany jak obecny zamek.

 

Upadek żelaznej kurtyny

W środę 27.11.2019 roku odbyła się debata „Upadek żelaznej kurtyny”. Dyskutowaliśmy zarówno o wydarzeniach sprzed trzydziestu lat, ale także o ich skutkach dla współczesnej Europy.

Spotkanie rozpoczęła pani Anna Hekert zwracając uwagę, że upadek żelaznej kurtyny w Polsce wynikał z kilku czynników: wewnętrznych podziałów samej partii komunistycznej, ogromnego zmęczenia społeczeństwa, kwestii gospodarczych oraz polityki samej Moskwy…

Dr Adam Szabelski zaryzykował tezę, że Węgry były przeciwieństwem PRLu. Poziom życia nad Dunajem był względnie wysoki, co powodowało, że opozycja była nieliczna. Przeciwnicy reżimu komunistycznego skupieni byli w dwóch grupach: liberalnym SzDSz oraz konserwatywnym MDFie. Jednocześnie pod koniec lat 80tych powstała partia FIDESZ, która po latach zdominował węgierską scenę polityczną.

Dr Wojciech Hofmański omówił przykład Czechosłowacji, ukazując z perspektywy językoznawcy, jak zmiana sytuacji politycznej, wpływała na zmianę języka. W sposób niezwykle barwny oraz rzeczowy opisał przebieg aksamitnej rewolucji oraz rozpadu tego państwa na dwie części. Jednocześnie wyjaśnił, czym spowodowane są obecne niepokoje w Czechach i jak protestujący w Pradze nawiązują do wydarzeń  sprzed trzydziestu lat.

Na koniec pan Martin Wycisk wykazał, że mimo upływu trzech dekad i ogromnego skoku rozwojowego, jakiego dokonało byłe NDR, wciąż widać wyraźne różnice w potencjale obu części państwa niemieckiego. Wyraża się on w problemach demograficznych wschodnich Niemiec, różnicach gospodarczych, a nawet w polityce żłobkowej poszczególnych landów.

Współorganizatorem spotkania była Klub Jagielloński – Poznań.

Na gruzach imperiów. Dlaczego mogliśmy odzyskać niepodległość?

W środę 27.11.2019 roku w Szkole Podstawowej w Zbąszyniu zorganizowaliśmy wykład „Na gruzach imperiów. Dlaczego mogliśmy odzyskać niepodległość?”. O trudnej i długiej drodze naszych przodków do niepodległości opowiedział pan Damian Zieliński z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Wykład wywołał duże zainteresowanie wśród młodzieży. Mamy nadzieję, że wkrótce znów odwiedzimy Zbąszyń.

Polska-Węgry. Stulecie nawiązania oficjalnych stosunków dyplomatycznych

Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w Poznaniu przy współpracy z pracownikami Wydziały Neofilologii UAM (prof. Karoliną Kaczmarek, dr Kingą Piotrowiak-Junkiert, dr Pawłem Kornatowskim) w dniu 19 listopada 2019 przeprowadzili debatę: „Polska-Węgry. Stulecie nawiązania oficjalnych stosunków dyplomatycznych”.

Pretekstem do wspólnych rozważań był fakt, iż jesienią 1919 roku odrodzona Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z niepodległymi Węgrami.

Nad Wisłą panowała wtedy radość – odzyskaliśmy wolność. Jednak ze wschodu już nadchodziło śmiertelne zagrożenie dla naszego młodego państwa. Wokół Budapesztu zaś zbierały się czarne chmury, a Kraje Korony Świętego Stefana miały wkrótce zostać podzielone.

Ostatnie stulecie okazało się dla obu naszych narodów niezwykle trudne. Węgrzy i Polacy stanęli w obliczu dwóch totalitaryzmów, które zagroziły naszej biologicznej i duchowej egzystencji.

Dziś, choć wolni, to nadal stoimy przed tymi samymi problemami, co nasi przodkowie. I tak, jak oni, szukamy swojego miejsca między wschodem i zachodem.

O przeszłości, ale też i przyszłości relacji polsko-węgierskich rozmawiali:
– Marcin Bobiński – hungarysta (absolwent UAM), dyplomata.
– dr hab. Tadeusz Kopyś – historyk w Instytucie Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego.
– dr Dominik Héjj – Politolog specjalizujący się w tematyce węgierskiej.

Debatę poprowadził: dr Adam Szabelski z Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej i jednocześnie sekretarz Rady Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka.

Choć wydawać by się mogło, że relacje polsko-węgierskie zawsze były jednoznacznie dobre, to prelegenci wskazywali, iż występowały kwestie sporne w naszych wzajemnych relacjach. Również dzisiaj mamy inne podejście wobec wyzwać współczesnego świata. Przykładem może być tu stosunek obu narodów do Rosji i jej polityki. Mimo wszystko debatujący zgodzili się, że nic nie wskazuje, aby w najbliższych latach nasze wzajemne relacje miały ulec pogorszeniu. Co więcej wydaje się, że możemy spodziewać się kolejnych wspólnych inicjatyw i zaciśnięcia współpracy między Warszawą i Budapesztem.

Akademia Nauki i Wyobraźni

Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej w Poznaniu w ramach Akademii Nauki i Wyobraźni przeprowadził wykłady połączone z warsztatami dla siedmiu grup dzieci i młodzieży z Wildy.

Zajęcia dotyczyły Savoir-vivre – zarówno w przeszłości, jak i dzisiaj. Prowadzący ubrany był w strój szlachecki i tłumaczył między innymi skąd wziął się zwyczaj zwracania się do innych „Pan/Pani” oraz wyjaśniał zasady postępowania przy powitaniach i innych sytuacjach dnia codziennego.

Szkoła dyplomacji z Edwardem Bernardem Raczyńskim

15 listopada odwiedziliśmy Społeczną Szkołę Podstawową im. E. Raczyńskiego w Poznaniu.

Edward Bernard Raczyński, to nie tylko potomek zasłużonej dla Wielkopolski rodziny arystokratycznej, ale to także ambasador polski w Londynie przed i w trakcie II Wojny Światowej. Sprawował również urząd Prezydenta RP na uchodźstwie.

Wykład dotyczył życia tego wybitnego dyplomaty, a także jego brata – Adama Rogera Raczyńskiego (ambasadora II RP w Rumunii w latach 1938-1940).

Wykład przeplatany był warsztatami dotyczącymi savoir-vivre i dyplomacji.

(fot. A. Dobek, M. Szukalska, B. Zięba-Zaborek)

Rzeczpospolita Obojga Narodów (450-lecie Unii Lubelskiej)

25 października odwiedziliśmy Szkołę Podstawową nr 25 z wykładami dla klas drugich i trzecich z wykładem o Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

1 lipca 1569 roku doszło do jednego z największych sukcesów polskiej polityki zagranicznej. W wyniku konsekwentnych działań od momentu zawarcia unii w Krewie w 1385 ostatecznie udaje się połączyć unią realną Koronę Królestwa Polskiego oraz Wielkie Księstwo Litewskie. Powstała w ten sposób Rzeczpospolita Obojga Narodów. Nieodłącznym elementem tego państwa była unikatowa kultura – sarmatyzm oraz związane z nim zwyczaje, kuchnia oraz charakterystyczny strój narodowy.

Wykład spotkał się z dużym zainteresowaniem najmłodszych.

Port pachnący rewolucją. O protestach w Hongkongu

Październik poświęciliśmy w RODMie Poznań głównie wydarzeniom w Azji. Naszym kolejnym prelegentem był pan dr Tomasz Okraska z Uniwersytetu Śląskiego.

Pan doktor przedstawił w pierwszej kolejności historię portowego miasta Hongkong, która wpłynęła na ukształtowanie się jego dzisiejszej autonomii i nietypowego, jak na Chiny ustroju. Pokrótce przedstawił wydarzenia ostatnich lat: na przykład protest parasolek z 2014 roku. Następnie przeszedł do omawiania przyczyny wybuchu niezadowolenia społecznego wśród mieszkańców „Pachnącego Portu”. Opisał również, w jaki sposób protestujący korzystając z nowoczesnych technologii potrafią się gromadzić oraz zablokować fragment miasta. Wymienił także postulaty demonstrantów.

Moderujący spotkanie dr Adam Szabelski zadał następnie obecnym kilka zagadek dotyczących Chin. Osoby, które najszybciej udzieliły poprawnej odpowiedzi otrzymały nagrody książkowe.

Słuchacze zadali panu dr Tomaszowi Okrasce kilkanaście pytań, po czym przeszli do dyskusji nad dalszymi możliwymi scenariuszami.

Zasadniczo zebrani byli zgodni w ocenie sytuacji: jest ona patowa zarówno dla demonstrantów, jak i dla Pekinu.

Zdaniem dr Tomasza Okraski Chiny podjęły decyzję o przeczekaniu mając nadzieje, że protestujący po upływie kilku miesięcy sami zrezygnują z dalszych aktywności.

 

Globalna ekspansja Chin

17 października w Bibliotece Uniwersyteckiej UAM odbyła się dyskusja o globalnej ekspansji Chin. Naszym gościem był Pan Radosław Pyffel – Pełnomocnik Zarządu PKP Cargo ds. rynków wschodnich, oraz kierownik studiów „Biznes chiński- jak działać skutecznie w czasach Jedwabnego Szlaku” w Akademii Leona Koźminskiego.W przeszłości między innymi Alternate Director I członek Rady Dyrektorów w Azjatyckim Banku Inwestycji Infrastrukturalnych ( AIIB) z ramienia RP (2016-2018), prezes think-tanku Centrum Studiów Polska-Azja (CSPA). Studiował (jako stypendysta MEN) na chińskich uczelniach wyższych m. in. Sun Yat Sen University w Kantonie i Beijing University.

Od ponad dwóch dekad Chiny prowadzą agresywną politykę inwestycyjno-kredytową w Afryce, stając się kluczowym pożyczkodawcą dla krajów afrykańskich, w tym Angoli, Etiopii, Kenii i bogatej w miedź Zambii. Podczas gdy wielu afrykańskich przywódców z zadowoleniem przyjmuje pomoc Pekinu, szczególnie w budowaniu infrastruktury, a ekspansja chińska jest źródłem zaniepokojenia Europy.

Jednocześnie Chiny stają się liderem w dziedzinach zaawansowanych technologii i starają się podważyć światowy układ w którym dominują USA.

Radosław Pyffel przedstawił specyfikę chińskiej ekspansji, która powoli buduje nowy ład międzynarodowy oparty o konfucjańskie idee harmonii. Jednakże, harmonia ta jest specyficznie rozumiana. Jest to naturalny porządek rzeczy, w którym miejsce centralne zajmują Chiny „Państwo Środka”. Niczym dworzanie cesarscy ustawiający się w bliższej lub dalszej odległości od cesarza na takie same relacje z Chinami mogą liczyć inne państwa. Doskonale było to widać podczas targów w Szanghaju, gdzie naczelne miejsce miał wielki namiot chiński, a miejsca wystaw innych państw były posegregowane względem ważności wobec Chin.

Projekt Jednego Pasa i Szlaku, nawet jeśli Polska nie będzie chciała w nim uczestniczyć jest nie do uniknięcia z powodów geopolitycznych. Już teraz 80% pociągów z Chin wjeżdża do Europy przez polskie terytorium. Sama idea Pasa i Szlaku jest jednak bardzo niejasna – jest to spowodowane specyficznym poczuciem honoru, które mogłoby zostać naruszone w przypadku porażki tego projektu. Utrzymując stan niejasności można się jeszcze wycofać zachowując twarz.

Chińskie elity są przekonane o tym, że przywracanie Chinom ich należnego miejsca w świecie po dwóch wiekach problemów wewnętrznych, wywoła reakcję innych mocarstw – zwłaszcza USA. Dlatego Chiny są gotowe to konfrontacji.